Nimêja bi pêlavan li ser miriyan betal e

Celalettin Yoyler

Yezdan; Ola İslamê jibo berjewendîya beşer û rast meşa wîya di rê ya îslamê da,jibo muslumanan Kitaba pîroza bi navê Qur'an ji pêximberê Xwe; Mihimmed'ra,bi navgîna Ferîşteyê (Melekê) wehyê: Cibrîlê emîn! şandîye.Di naveroka vê kîtaba pîroz da, jibo nîzama beşer,beşên ku jibo insanan ra pêwîstin, daye dîyarkirinê.Minak: wek beşa îbadet,ya danistandin,ya dadgerî,dadmendî û gelek beşên ku têkildar û girêdayê bi jîyana beşerva'ye dinav vê kitaba pîrozda daye eşkerekirinê. Dema em li rewşa civaka misliman dinhêrin,em dibînin ku beşên jivê civakê wek pirên ji kesên ji civaka misliman ketine nav û di berjewendî ya xwe da dane xebitandinê û kesên bawermend bi wan helwestên xweyên xirab dane xapandinê.

Em ê yek bi yekên van kirinên ku ji hêla van her du beşên (Şêx û Melan) ve ku ji derveyî Olê xistine nav civakên Misliman diyar bikin û pêşkêşî raya giştî ya bawermendên Misilman bikin. Di cara yekem da, mijara nimêja ku li ser miriyan ji hêla Dîyaneta Tirk ve, bi pêlavan ve dide kirinê, bînin ziman û ne rastiya wî bi delîlên ilmî derxine holê û civaka bawermend bi vê nerastiyê bidine zanîn.

NIMÊJA MIRÎYAN BI PÊLAVAN ÇAWA YE?

Nimêja bi Pêlavan li ser miriyan bi dîtin û fetwaya Seydayê hêja Mele Xelîl Ebdulkerîm.

Di kitêba xwe ya bi navê "Elmewsûetil Fiqhîyet" de dibêje: "Nimêja li ser mirîyan bi pêlavan betal e."

Em ê di berê de vê fetwayê bi zimanê Erebî û orjinala wê ya fetwayê binivîsînin û dû re dîtina xwe ya bi zimanê Kurdî bînin ziman.

FETWA BI EREBÎ JI KITÊBA SEYDA XELÎL GÜNENC Û FIQHA ÎSLAMÎ :ومن المؤسف آنٌه قد جرت العادة في تركيا بالصٌلاة على ا لجنا زت خارج ا لمسجد  بالأحذية

المتنجسة من غيرمبالاة لذالك ولا يدرون انٌ صلاتهم ا لتي يؤدونها باطلةْْ. قال ابن عابدين بعد كلام طويل في هذالموضوع:نعم قد توضع في بعض المواضع خارج المسجد في الشارع فيصليٌ عليها ويلزم منه فسادها من كثيرمن ا لمصلين لعموم النجاسة وعدم خلع نعالهم المتنجٌسة . ولا بآس بالصٌلات على الميت في المسجد كما هي ا لعادة المتبعة في الحرمين الشريفين عند الشافعية والحنابلة


“WATEYA HEVOK Û BÊJEYÊN EREBΔ:

Ji dil nexweşî muxabiniye çawa bûye adet ku limêja miriyan di Tirkiyê da li dervayê Mizgeftan bi pêlavê“Necis” dikin û qet biwê rewşê jî xem naxun.Bi serda nizanin limêja ku liser Mirî dikin jî betale.”ÎBNÛ ABIDÎN” di derbarê mijara Limêja liser Miriyan bi pêlavan dîtina xwe tîne ziman û dibêje:Belê raste Mirî datînin hinek cîh û meydanên dervayê Mizgeftê û liser Limêj dikin.ji ber vê limêêja ku li dervayê Mizgeftê liser Mirî dikin,jê betalbûna Limêjê ji ber necaseta pir cîhan ji hêla Limêjkeran va û dernexistina pêlavên wanên necis va peyda dibe.Tu zirara Limêja Miriyan di Mizgeftê da tuneye.Çawa ku li herdû Mescidên heremên şerif li Mekke û Medîneyê jî liser Mezhebê” Şafî'î û Henbelî “Limêja Miriyan di Mizgeftê da dikin.

Yek ji şertên limêjê ewe ku lîbasê limêjker pakê ji necasetanbe û tahirbe.Midasa limêjker jî, beşek ji lîbasê wiye û jê ne cudaye.Dema Limêjker bi lîbasê ne tahir ku Midasawiya di Lingê wîdaye li ser Mirî Limêĵke,Limêja wi betale lewra di herçar mezheban da bê îxtilaf lubsa Limêjker, mekanê limêja wî şerte ku tahirbe.Gelo kê dikare bibêje Limêjker bi pêlavên xweyên ji tuwaletê derketî dikare bibêje Limêjamina li ser Mirî duruste.?Kesê ku bi Pêlavan liser Mirî limêjke û bibêje:Limêja min Qebûle ew xwe dixapne û nikare Xuda bixapîne.

Çiqas Dewletên Misilmanên di cîhanê da hene, hemû di Mizgeftan da û bê pêlav Limêja Mirî dikin.Lê pir mixabin bi tenê Diyaneta Dewleta Tirk Limêja bi Pêlavên necis, liser Miriyan dide kirinê û din jî wek îdeolojiya fermî ya Dewletê dibêne û di xebitîne.Banga min; jibo her bawermendiye: çi Henefî çi Şafî'î ku liser miriyan bi pêlavan va Limêj nekin. Lewra pêlavên herkesî bê necaset nîne Limêja bi pêlavan betale.Disa Melayên îdeolojiya fermî nahêlin Limêja miriyan di Mizgeftanda bê kirinê û dibêjin:bîn didene mizgeftan û Qirêj dikin. Di hemî mezhebanda dîtina ku Ji hêla Mirîva Mizgeft bêne Qirêjkirinê divê li derva yê Mizgeftê bê kirinê û Mizgeftê qirêj neke.Lê divê baş bê zanînê ku Cenazeyên vê demê pir paqij têne şûştinê Mizgeftan qirêjnakin û Ji pirên kesên Limêjkerên di Mizgeftê da Limêj dikin paqijtirin û Limêja Miriyan di Mizgeftanda liser Mezhebê Şafî'î xêrtire.

CELALETTİN YÖYLER

Te kurdiya vê naverokê çiqasî eciband ? 1 2 3 4 5





Deng� Amer�ka

Nivîskar (...)

Sozdar Mîdî
Sozdar Mîdî 2015-07-03

Kurd û Dagîrker
Xelekên Gotaran: Kurd û Dagîrker / Xeleka Taybet - Tîrmeh 2015 /Heger Kurd dûvik û terî be..Erê! Heger Kurd serwer be.. Na!

Mahabad Felat Arda
Mahabad Felat Arda 2015-06-24

Desthilatdariya tirk, AKP û HDP
Divê, kan û zemîna başî û xirabiyan ku li ser şîn bûne, neyê jibîrkirin ku karên rasttir û xweşiktir bêne kirin

Ezîzê Cewo
Ezîzê Cewo 2015-06-21

…ÇIMA, DIVÊ YÊN ÊZDÎ BIBIN ÊZÎDÎ-SOFÎ, Û ÊZDÎTÎ BÊ T’UNEKIRIN Û JI HOLÊ R’ABE?!..
Helwest heman helwest e, tiştekî nû li holê nîne! Lê, dîsa jî…

Fêrgîn Melîk Aykoç

ZIMANÊ KURDÎ û EM
Li ser giringiya ziman, rola wê ya di netewebûnê de, rastiya wê ya wek belgeya nasnameya mirov gelek nivis hatine nivisandin

Bahoz Baran
Bahoz Baran 2015-05-11

Bê ziman jîyan dibe!
Carna mirov ji xwe dipirse û dibêje, çima hinek Kurdên me pirr li ber halê zimên dikevin û diêşin û çima hinek Kurdên me qet li ber halê zimên na...

Sîdar Jîr
Sîdar Jîr 2015-05-04

LÊGERÎNA AZADİYÊ
Ligel berxwedana azadiyê ya Amerîkaya Latîn, di heman demê de berxwedana çandî jî dest pê dike

Jîr Jan Amedî
Jîr Jan Amedî 2015-04-30

TEVGERÊN SIVÎL
Li gor ilmê mentiqê îfadeya herî biçûk û ku bi serê xwe wateyekî aşkere dike navlê an biwêj e. Di mentiqê de biwêj (peyv, navlê, gotin) aşkerekirin...

Îbrahîm Seydo Aydogan

Doza neteweyî û helwêsta rewşenbîrane
Hêz û rêxistinên ku desthilatdariyeke di nav gelî de teqez kiriye, tim bi xetereke weha ve rûberû ne ku ji xwe pê ve kesî nas nekin û ev jî di xwez...

Feratê Dengizî
Feratê Dengizî 2015-04-18

ŞAH ÎSMAÎL
Hebû, tune bû. Ji erd û asîman pê ve tiştek tune bû. Pê re dinya tije benîadem bû. Hebû padîşakî kurdunde. Emrê wî pir mezin, lê bê zar û zêç. Ji x...

Zana Farqînî
Zana Farqînî 2015-04-12

Erebî, latînî û paşxaneya kurdî
Erebî û latînî, ya pêşîn li alema misliman û ya din jî li cihana xirîstiyan, bi sedan salan têr û sertêra xwe wan hîkarî li zimanên gel û neteweyên...

Krîstîn Ozbey
Krîstîn Ozbey 2015-04-11

WISA NENÊR
Niha, di vê kêliyê de Gotina dawî ya peyvekê me Wisa westiyayî wisa li paşmayî

Gernas Amedî
Gernas Amedî 2015-04-10

Zimanê me hebûna me ye
Ji ber van bîr û baweriyan e ku ez rola Amîda Kurd'ê bilind dinirxînim û ji dil û can pîroz dikim. Hêvîdarim ku hê gelek deh salên din xizmeta...

Mîtan Şareza
Mîtan Şareza 2015-04-09

MAMÊ MİNO
Demak ku şev di qetrana xwe de vegevize û were li pênûsê asê bibe, wê gavê li asîman an*Osman Sebrî diçirûse. Osman sebrî rêyeke, Her ris...

Selîm Biçûk
Selîm Biçûk 2015-04-09

Êzîdî, tirs û zimanê tirsê
Em zarokên tirsê ne, bi tirsê re şîr dimijin, pê re dilîzin û rêwîtiya bêdawî di rê û rêbarên tirsê re diajon

Roşeng Rojbîr
Roşeng Rojbîr 2015-04-08

83 Kul û Nîv
Ey yara ku xwediyê tevna wê ez im Ya ku ji wê tevnê pê ve nizanim birêsim